Doğum saatini bilmemek çok yaygın bir durum. Türkiye'de kimlik kartında doğum saati yazmaz, pek çok aile de bu bilgiyi bir yere not etmemiştir. İyi haber şu: Saat olmadan da doğum haritanın önemli bir bölümü okunabilir. Bilmen gereken, hangi bilgilerin sağlam, hangilerinin yaklaşık olduğudur.
Dünya kendi ekseni etrafında döndükçe gökyüzü saat saat değişir. Gezegenlerin burçları gün içinde çoğunlukla aynı kalır. Ama doğu ufkunda yükselen burç ve haritanın on iki eve bölünüşü birkaç dakikada bile kayar. Yükselen burç ortalama iki saatte bir değişir, evlerin başlangıç çizgileri de onunla birlikte hareket eder. Aynı gün, aynı hastanede iki saat arayla doğan iki bebeğin Güneş, Merkür ve Venüs burçları büyük ihtimalle aynıdır; yükselenleri ise büyük ihtimalle farklıdır. Kısacası saat, haritanın “Bu konu hayatının hangi alanında yaşanıyor?” sorusuna cevap veren kısmını belirler.
Önce en yakın kaynaktan başla: annen, baban ya da doğumda orada olan bir büyüğün. Kesin bir saat hatırlamıyor olabilirler, ama “Sabah ezanından hemen sonraydı”, “Baban işten dönmeden önceydi”, “Bayram namazından çıkmışlardı” gibi ipuçları aralığı epey daraltabilir.
Yazılı kaynaklar için şunları deneyebilirsin:
İki küçük uyarı daha. Eski kuşaklarda nüfusa geç yazdırmak yaygındı; kimliğindeki tarihin gerçek doğum gününden farklı olduğunu biliyorsan, harita için gerçek günü kullan. Saati bulduğunda da onu kayıtta yazdığı gibi, o günün yerel saati olarak gir. O yıl yaz saati uygulanıyor muydu diye hesap yapıp saati kendin ileri geri alma; doğum yerini doğru seçtiğinde bu fark hesaplamada dikkate alınır.
Saat bilinmediğinde Chora hesaplama için 12:00'yi kullanır. Öğle saati bilinçli bir seçimdir: Gerçek saat gece yarısından hemen sonra da olsa, hemen önce de olsa, sapma en fazla on iki saat olur ve gezegen konumlarındaki olası hata en aza iner.
Bu durumda şunlar büyük ölçüde güvenilir kalır:
İki istisnaya dikkat et. Birincisi Ay. Ay bir günde bir burcun neredeyse yarısı kadar yol alır ve yaklaşık iki buçuk günde bir burç değiştirir. Doğduğun gün Ay burç değiştirdiyse, Ay burcun saate bağlıdır. Emin olmak istersen aynı tarih için saati 00:00 ve 23:59 olan iki deneme profili açıp Ay'ın burcunu karşılaştırabilirsin; ikisinde de aynıysa Ay burcun saatten bağımsızdır. Karşılaştırmadan sonra deneme profillerini silmeyi unutma. Profil sınırına takılırsan bu denemeyi sonraya bırakabilirsin. İkincisi Güneş. Güneş'in burç değiştirdiği günlerden birinde, yani ayın 18'i ile 24'ü arasında bir tarihte doğduysan, Güneş burcun da saate bağlı olabilir; aynı deneme bunun için de işe yarar.
Yükselen burç, ev yerleşimleri ve haritanın en tepe noktası olan Orta Gök saate doğrudan bağlıdır. 12:00 ile hesaplanan yükselen, gerçek yükselenle aynı olabilir ama bunun ihtimali düşüktür. Gerçek yükselen on iki burçtan herhangi biri olabilir. Bu yüzden Chora saat bilinmediğinde yükselen ve ev yerleşimlerini “yaklaşık” diye işaretler.
Gezegenlerin hangi evde durduğu da saate bağlıdır. Öğle saatiyle kurulan haritalarda Güneş çoğu zaman haritanın tepesine, 9. ya da 10. eve yakın düşer. Bu gerçek bir yerleşim değil, öğle varsayımının doğal sonucudur; saatin bilinmiyorsa Güneş'in evine dair yorumları bir kenara koy.
Aynı nedenle bazı özellikler saat olmadan anlamını yitirir. Astrokartografi, yani haritanın farklı şehirlerde hangi noktalarının öne çıktığını gösteren harita, tamamen yükselen ve Orta Gök çizgilerine dayandığı için saat bilinmediğinde açılmaz. Ana sayfadaki “Bugünün temaları” bölümü (sezgi, sosyallik ve odak) de ev bilgisine ihtiyaç duyduğu için gizlenir. Bu, eksik bilgiyle kesinmiş gibi görünen bir sonuç göstermemek için verilmiş bir karardır.
“Sabah yedi ile sekiz arası” gibi bir aralık biliyorsan, 12:00'den çok daha iyi bir durumdasın. Aralığın ortasını girebilirsin; ama uygulama girdiğin saati kesin kabul eder, bu yüzden sonuçları kendin yaklaşık olarak okumaya devam et. Aralığın başını ve sonunu ayrı ayrı deneyip yükselenin aynı kalıp kalmadığına bakmak da işe yarar. Aynı kalıyorsa yükselenine büyük ölçüde güvenebilirsin. Değişiyorsa iki burcun okumasını da gözden geçirip hangisinin sana daha tanıdık geldiğini not edebilirsin; bunu kesin bir sonuç sayma.
Bazı astrologlar, hayatındaki önemli olayların tarihlerinden geriye doğru giderek doğum saatini tahmin etmeye çalışır. Buna doğum saati düzeltme (rektifikasyon) denir. Bu yöntem yoruma dayanır ve farklı astrologlar farklı saatlere ulaşabilir. Chora böyle bir tahmin yapmaz.
Doğum saatini bilmemek haritanı değersiz kılmaz. Gezegenlerinin burçları ve aralarındaki ilişkiler, mizacını düşünmek için zengin bir malzeme sunar. Saatini ileride öğrenirsen profilini güncellemen yeterli; yükselen ve evler o an netleşir.